CHỐN CŨ VÀ NHỮNG BƯỚC ĐI CỦA THỜI GIAN

Có những buổi chiều nơi đất khách, ánh nắng cuối ngày rơi xuống nhẹ như một lời nhắc nhở: thời gian không bao giờ dừng lại, nhưng ký ức thì vẫn kiên trì ở lại trong ta. Giữa khoảng trời xa lạ, tôi thường đứng lặng nhìn sắc vàng nhạt phủ lên hàng cây trước hiên, và bất giác nhận ra rằng con người chỉ thật sự hiểu giá trị của một nơi chốn khi đã rời xa nó.

​

Chốn cũ — hai chữ tưởng chừng đơn giản — lại chứa đựng cả một đời người. Nó không chỉ là những con đường, những hàng me, những bến đò hay mái trường. Nó là phần của ta đã từng sống, từng yêu, từng mơ ước. Khi ta đi xa, chốn cũ không mất đi; nó chỉ lùi vào bên trong, trở thành một miền ký ức âm thầm nhưng bền bỉ, như mạch nước ngầm nuôi dưỡng tâm hồn.

​

Tuổi trẻ của tôi đã trôi qua giữa những buổi chiều áo trắng, giữa tiếng sóng Bạch Đằng vỗ vào mạn đò, giữa những bước chân vô tư trong vườn Bách Thảo. Khi ấy, tôi không biết rằng mỗi khoảnh khắc đều là một hạt bụi thời gian đang lặng lẽ tích tụ thành ký ức. Chỉ đến khi đứng giữa trời tha hương, tôi mới hiểu: điều ta tưởng là bình thường lại chính là điều ta sẽ nhớ nhất.

​

Có lẽ, bản chất của nỗi nhớ không nằm ở khoảng cách địa lý, mà ở khoảng cách giữa con người hôm nay và con người của ngày xưa. Ta nhớ chốn cũ cũng là nhớ chính mình — cái mình hồn nhiên, trong trẻo, chưa bị thời gian bào mòn. Khi ta hỏi “ai còn nhớ ta không?”, thực ra ta đang hỏi “ta còn nhớ ta của ngày ấy không?”.

Thời gian có thể làm phai màu mọi thứ, nhưng nó không thể xóa được những gì đã từng làm ta rung động. Mùi hoa lý thoảng trong gió, một lối nhỏ rợp bóng cây, tiếng chân ai đó đi về trong buổi chiều muộn — tất cả trở thành những dấu hiệu của một đời sống đã qua, nhưng vẫn âm ỉ cháy trong ta như than hồng dưới lớp tro.

​

Ở nơi xa, tôi học được một điều giản dị: con người không thể mang theo quê hương bằng hành lý, nhưng có thể mang theo bằng trái tim. Và trái tim, kỳ lạ thay, luôn biết đường quay về. Dù ta có đi bao nhiêu dặm, dù cuộc đời có xô đẩy ta đến đâu, chỉ cần một khoảnh khắc lặng im, chốn cũ sẽ hiện lên — không phải như nó đã từng, mà như ta đã từng cảm nhận nó.

​

Có người nói rằng nỗi nhớ là một hình thức của nỗi đau. Nhưng tôi nghĩ, nỗi nhớ là bằng chứng rằng ta đã từng sống sâu sắc. Chỉ những gì thật sự chạm vào ta mới có thể khiến ta day dứt đến vậy. Và nếu một cánh nhạn bay trong sương chiều có thể làm ta bồi hồi, thì đó không phải là nỗi buồn — đó là sự biết ơn.

​

Biết ơn vì ta đã có một nơi để nhớ. Biết ơn vì tuổi trẻ của ta đã từng đẹp đến mức khiến ta khắc khoải. Biết ơn vì giữa cuộc đời rộng lớn, ta vẫn còn một “chốn cũ” để quay về — dù chỉ trong tâm tưởng.

 

NHỚ VỀ CHỐN CŨ

(Tặng người từ Cường Để)

 

Chiều xuống hoe vàng bên khóm cây

Dõi nhìn chốn cũ nhớ thương đầy

Phố thị những chiều thay áo trắng

Cùng nhau dạo cảnh vai kề vai

 

Chốn cũ xe giăng me nối hàng

Bạch Đằng sóng vỗ mạn đò ngang

Thủ Thiêm lặng lẽ chiều lam khói

Cường Để êm đềm mộng chứa chan

 

Chiều nay xao xác trời tha hương

Thương quá ngày xưa một mái trường

Những bước rong chơi vườn Bách Thảo

Mà mùi hoa lý khẻ xông hương

 

Lối cũ âm thầm những bước chân

Đi, về ai đó có bâng khuâng

Có nhớ có mong người trở lại

Mà sao ly khách cứ phong trần

 

Ta ở bên này nhớ những ai

Ngày xanh tha thiết những vui đầy

Giờ đây cách trở muôn nghìn dặm

Khắc khoải đêm trường ai có hay!

 

Ai ơi, ai ơi sầu chơi vơi

Quay quắt lòng đau ngóng cuối trời

Nhạn sải trong sương nhòa kỷ niệm

Nhớ về chốn cũ dạ khôn nguôi! 

​

S58

May 31, 2019