TÙY BÚT:
GIỮA MÙA TUYẾT, TÔI NHỚ NHÀ

Buổi sáng nay, khi mở cửa bước ra hiên nhà, tôi nghe một tiếng động rất khẽ — tiếng gió chạm vào mái nhà, tiếng tuyết rơi xuống mặt đất mềm như tiếng thở dài của một người già. Chỉ một âm thanh nhỏ thôi mà khiến lòng tôi xao động. Có những ngày, thời tiết không chỉ là thời tiết; nó là một lời nhắc nhở, một bàn tay vô hình kéo ta trở về với những điều tưởng đã ngủ yên trong ký ức.

​

Tuyết rơi trắng lối. Mỗi bông tuyết như một mảnh thời gian rơi xuống, tan đi, rồi biến mất không dấu vết. Tôi nhìn chúng mà thấy mình trong đó: một đời người cũng chỉ là những khoảnh khắc rơi xuống, tan đi, rồi mất hút vào vô tận của năm tháng. Nhưng lạ thay, chính sự mong manh ấy lại khiến ta nhớ, khiến ta đau, khiến ta muốn níu giữ những gì đã qua.

​

Bầu trời sáng nay rộng đến mức khiến con người trở nên nhỏ bé. Mây trôi bảng lảng, không vội vàng, không mục đích, như những ý nghĩ lang thang trong đầu tôi. Đôi khi tôi tự hỏi: có phải chính sự mênh mông của trời đất đã khiến nỗi buồn của con người trở nên sâu hơn? Hay nỗi buồn vốn đã có sẵn trong ta, chỉ chờ một khoảng trời trống để hiện hình?

​

Cây bên đường đứng trơ trụi, cành khẳng khiu như những ngón tay gầy guộc. Tôi nhìn chúng mà thấy một sự kiên nhẫn lạ lùng. Chúng chịu đựng mùa đông không phải vì chúng mạnh mẽ, mà vì chúng không có lựa chọn nào khác. Con người cũng vậy. Có những nỗi buồn ta không chọn, nhưng ta vẫn phải mang. Có những đoạn đời ta không muốn đi qua, nhưng vẫn phải bước.

​

Từ cảnh tuyết trắng, tâm trí tôi lại trôi về quê nhà — nơi có bụi chuối sau hè, có liếp cà xanh mướt, có những nụ hoa bé nhỏ ven đường mà ngày xưa tôi đi qua không hề để ý. Tôi chợt nhận ra: những điều ta từng xem là bình thường lại trở thành thiêng liêng khi ta đã đi quá xa. Quê nhà không chỉ là một nơi chốn; nó là một phần của cội nguồn, một mạch nước ngầm nuôi dưỡng ta từ thuở nhỏ.

​

Tôi đã sống tha phương lâu rồi. Lâu đến mức đôi khi tôi không biết mình còn thuộc về đâu. Xứ người cho tôi cơ hội, cho tôi sự đầy đủ, nhưng cũng lấy đi của tôi một phần gốc rễ. Tôi mang theo lời thề: một ngày trời yên biển lặng, tôi sẽ trở về. Nhưng trong đời người, biển mấy khi phẳng lặng được lâu. Có những lời hứa ta giữ mãi trong lòng, không phải vì ta không muốn thực hiện, mà vì thời gian đã đổi thay quá nhiều.

​

Xứ người có gấm vóc, có ánh sáng rực rỡ, có những tiện nghi mà tuổi trẻ tôi chưa từng dám mơ ước. Nhưng càng sống, tôi càng hiểu rằng sự đầy đủ không thể thay thế được hương vị của quê nhà. Một bữa cơm với dưa muối, mắm đu đủ — những thứ tưởng chừng nghèo nàn — lại chứa đựng cả một trời ký ức. Con người ta có thể đổi chỗ ở, đổi công việc, đổi cả cuộc đời, nhưng không thể đổi được cái gốc đã ăn sâu vào máu thịt.

​

Vậy mà, giữa những lớp tuyết dày, tôi vẫn thấy một nỗi buồn khác — nỗi buồn của kẻ nhớ quê nhưng quê hương thì vẫn còn điêu linh. Tôi nhớ nhà, nhưng nhà không còn nguyên vẹn như trong trí nhớ. Tôi nhớ đất mẹ, nhưng đất mẹ vẫn oằn mình trong những biến động không tên. Nỗi nhớ vì thế không chỉ là nhớ một nơi chốn, mà là nhớ một thời bình yên mà tôi biết mình sẽ không bao giờ tìm lại được.

​

Đôi khi tôi tự hỏi: có phải nỗi nhớ quê là một phần của thân phận người xa xứ? Một cái bóng đi theo ta suốt đời, càng đi xa càng dài, càng sống lâu càng đậm. Có lẽ chính nỗi nhớ ấy giữ cho tôi một phần nhân tính — phần mềm yếu mà tôi không muốn đánh mất. Trong một thế giới đầy biến động, nơi con người dễ dàng trở nên chai sạn, nỗi nhớ quê như một mạch nước ngầm giữ cho trái tim còn biết rung động.

​

Tuyết vẫn rơi. Trắng, lạnh, và vô ngôn. Còn tôi, giữa mùa đông xứ lạ, chỉ mong một ngày nào đó được trở về, đặt bàn chân lên mảnh đất cũ, nghe tiếng gà gáy sáng, nhìn bụi chuối sau nhà, và biết rằng dù đời có đổi thay, tôi vẫn còn một nơi để gọi là quê hương.

 

 

Nhớ Nhà 

 

Hôm nay trời bỗng lao xao

Tuyết rơi trắng nẻo, lòng nao nao lòng

Ngẩn nhìn trời rộng mênh mông

Mây trôi bảng lảng mấy cồn đìu hiu

 

Đất trời lặng lẽ cô liêu

Cây trơ trụi lá đứng xiêu bên đường

Bỗng dưng tôi chợt thấy buồn

Nhìn chân trời cũ nhớ thương quê nhà

 

Nhớ từng bụi chuối , liếp cà

Cành cây, ngọn cỏ, nụ hoa bên đường

Lâu rồi tôi sống tha phương

Vẫn chưa dứt nỗi đoạn trường xa quê!

 

Ra đi mang nặng lời thề

Trời yên, biển lặng trở về quê cha

Xứ người dù có gấm hoa

Quê nhà dưa muối, mắm cà vẫn hơn

 

Nhưng mà, em ạ, tôi buồn!

Đến nay đất mẹ vẫn còn điêu linh!

 

S58