Nguyên Nhân Của Nạn Lạm Phát

 

 

"The government solution to a problem is usually as bad as the problem"

-- Milton Friedman, Nobel Prize in Economic Science, 1976

•  

 

Nhiều người hiểu lầm rằng tình trạng kinh tế tốt hoặc xấu là do Tổng thống có tài hoặc bất tài. Thí dụ, có người cho rằng tình trạng vật giá leo thang và nạn lạm phát trong mấy năm vừa qua là do lỗi của Tổng thống. Tuy nhiên, như tôi đã viết trong bài "Vai trò của Tổng thống trong nền kinh tế Hoa kỳ" trước đây, Tổng Thống Hoa kỳ có một vai trò rất hạn hẹp đối với nền kinh tế vì nền kinh tế Hoa kỳ là một nền "kinh tế thị trường tự do", trong đó hầu hết mọi biến chuyển kinh tế đều do sự thay đổi của 2 lực lượng "cung và cầu". Nếu một vị TT cố tình can thiệp vào nền kinh tế thì kết quả là có hại hơn là có lợi cho nền kinh tế như cái quote từ Milton Friedman trên đây. 
Có những biến số ngoại lai (exogenous variables) như chiến tranh, thiên tai, hoặc nạn dịch ... có thể ảnh hưởng đến số lượng hàng hóa trên thị trường, khiến số  cung bị giảm sút và số cầu vượt quá số cung, làm cho giá cả gia tăng. Tổng thống không có quyền hạn, nhiệm vụ hay khả năng điều chỉnh giá cả trên thị trường. Hệ thống Ngân hàng Dự trữ Liên bang (HTNHDTLB) được giao phó thi hành chính sách tiền tệ với vai trò kiểm soát lạm phát và tình trạng thất nghiệp. Một điểm quan trọng cần biết là NHDTLB là một cơ quan tự trị không đặt dưới quyền của Tổng thống.

 

Mới đây ông Jerome Powell, Chủ tịch Hội đồng Thống đốc của Hệ thống Ngân hàng Dự trữ Liên bang, đọc diễn văn về tình trạng lạm phát (Inflation) tại Hoa kỳ [và cả thế giới]. Ông nhấn mạnh rằng lạm phát là hậu quả của SỨC CẦU quá mạnh và SỨC CUNG bị giới hạn. Thật vậy, khi demand vượt quá supply, thì trong một nền kinh tế thị trường tự do, giá cả phải gia tăng. Tình trạng giá cả gia tăng kéo dài dĩ nhiên là tạo ra tình trạng LẠM PHÁT!

 

Chairman Jerome Powell nói:

 

"Theo quan điểm của tôi, lạm phát cao hiện nay ở Hoa Kỳ là kết quả của sức cầu mạnh mẽ (strong demand) và sức cung hạn chế (constrained supply), và rằng các công cụ của the Fed (Ngân hàng dự trữ liên bang) hoạt động chính yếu dựa trên sức cầu tổng hợp (aggregate demand). Không có cái gì trong vấn đề nầy làm giảm trách nhiệm của Ngân hàng Dự trữ Liên bang. Nhiệm vụ giao phó cho chúng tôi là ổn định giá cả. Rõ ràng một công việc phải làm là điều tiết "sức cầu" cho phù hợp hơn với "sức cung". Chúng tôi cam kết thực hiện công việc nầy. "

-- Jerome Powell, Chairman of the Board of Governors of the US Federal Reserve System

 

Nguyên bản Anh văn:

 

"It is also true, in my view, that the current high inflation in the United States is the product of strong demand and constrained supply, and that the Fed's tools work principally on aggregate demand. None of this diminishes the Federal Reserve's responsibility to carry out our assigned task of achieving price stability. There is clearly a job to do in moderating demand to better align with supply. We are committed to doing that job." 

 

-- Jerome Powell, Chairman of the Board of Governors of the US Federal Reserve System

 

Muốn đọc nguyên văn bài diễn văn của Ông Jerome Powell, xin click vào link sau đây:

 

https://www.federalreserve.gov/newsevents/speech/powell20220826a.htm

 

Phaolô Nguyễn V. Sáng