Đức cố Giáo hoàng Phanxicô là Giáo hoàng thứ 266. Ngài được bầu vào ngày 13 tháng 3 năm 2013 và qua đời vào ngày 21 tháng 4 năm 2025. Ngài nổi bật không chỉ bởi sự đơn sơ, gần gũi, mà còn bởi chiều sâu thiêng liêng và lòng khiêm tốn hiếm có nơi một nhà lãnh đạo toàn cầu. Một biểu hiện sâu sắc của sự khiêm nhường ấy chính là việc ngài liên tục xin mọi người cầu nguyện cho mình, bất kể trong bài giảng, buổi tiếp kiến hay những cuộc phỏng vấn công khai.

​

1. Lý do Đức Thánh Cha luôn xin cầu nguyện

Trong một cuộc phỏng vấn, khi được hỏi tại sao luôn kết thúc các bài phát biểu bằng lời xin: “Xin anh chị em đừng quên cầu nguyện cho tôi”, Đức Thánh Cha Phanxicô trả lời chân thành:

“Bởi vì tôi là một người tội lỗi và tôi cần sự giúp đỡ của Chúa để luôn trung thành với ơn gọi mà Ngài đã ban cho tôi.”

​

Ngài tiếp tục:

“Là một giám mục, tôi có trách nhiệm rất lớn đối với Giáo hội. Tôi nhận ra những điểm yếu của mình – đó là lý do tại sao tôi phải cầu nguyện, cầu cho mọi người cầu nguyện cho tôi luôn trung thành phục vụ Chúa, để tôi không rơi vào thái độ của một mục tử tầm thường, không chăm sóc đàn chiên của mình.”

​

Lời chia sẻ này phản ánh không chỉ tinh thần khiêm nhường, mà còn là sự ý thức sâu sắc về trách nhiệm thiêng liêng và con người giới hạn của mình. Dù là Giáo hoàng – người đứng đầu Giáo hội Công giáo – Đức Phanxicô không ngần ngại thừa nhận sự yếu đuối để mời gọi sự nâng đỡ từ cộng đoàn.

​

2. Cuộc đời Đức Thánh Cha Phanxicô – Một hành trình phục vụ

Tên khai sinh: Jorge Mario Bergoglio

Sinh ngày: 17 tháng 12 năm 1936 tại Buenos Aires, Argentina

Bầu làm Giáo hoàng: 13 tháng 3 năm 2013

Giáo hoàng đầu tiên:

• đến từ Châu Mỹ Latinh

• chọn tông hiệu “Phanxicô”, theo gương Thánh Phanxicô Assisi – biểu tượng của nghèo khó, hòa bình và tình yêu thiên nhiên.
   

3. Các cột mốc đáng chú ý trong cuộc đời Ngài.

Thời điểm - 

Sự kiện

1958

Gia nhập Dòng Tên – một dòng tu nổi tiếng về tri thức và truyền giáo

1969

Được truyền chức linh mục

1992

Được phong làm Giám mục phụ tá của Buenos Aires

1998

Trở thành Tổng Giám mục Buenos Aires

2001

Được Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong Hồng y

2013

Được mật nghị Hồng y bầu chọn làm Giáo hoàng thứ 266

​

4. Tinh thần mục tử của Đức Phanxicô

Ngay từ những ngày đầu tiên trong triều đại, Đức Phanxicô đã chọn một lối sống đơn sơ:

• Không ở trong căn hộ Giáo hoàng tại Vatican, mà ở tại Nhà Thánh Marta – nơi cư trú khiêm tốn hơn.

• Tự mình trả tiền khách sạn sau khi được bầu Giáo hoàng.

• Tự đi giày cũ, không dùng giày đỏ truyền thống.

• Tập trung vào các vấn đề xã hội: nghèo đói, di dân, môi trường, bất công kinh tế.

Ngài từng nói:

“Tôi muốn một Giáo hội nghèo cho người nghèo.”

​

5. Lời xin cầu nguyện – Hành động khiêm tốn nhưng đầy chiều sâu thiêng liêng

Việc Đức Phanxicô không ngừng kêu gọi mọi người cầu nguyện cho ngài không chỉ là nghi thức. Nó mang ý nghĩa:

• Nhận biết giới hạn con người nơi chính bản thân.

• Tôn trọng và đề cao sức mạnh của cộng đoàn và lời cầu nguyện.

• Nêu gương cho các mục tử khác: phải luôn nhờ cậy ơn Chúa và sự hiệp thông của cộng đoàn.

6. Một vài trích dẫn nổi tiếng liên quan đến cầu nguyện

Dưới đây là những lời dạy tiêu biểu, sâu sắc và đầy thực tiễn của Đức Thánh Cha về đời sống cầu nguyện, được trích từ các bài giảng, Tông huấn, buổi tiếp kiến chung và sách của ngài.

​

1. Cầu nguyện là mối tương quan sống động với Thiên Chúa.

“Cầu nguyện là hơi thở của đức tin. Đó là lời kêu cầu trong thinh lặng, trong lòng tin tưởng, từ trái tim hướng về Thiên Chúa.”

​

— Buổi tiếp kiến chung, 14/10/2020

Ngài nhấn mạnh rằng cầu nguyện không phải là “nghĩ đến Chúa” một cách mơ hồ, mà là đối thoại sống động, chân thành, thường xuyên với một Thiên Chúa yêu thương và lắng nghe.

​

2. Không ai là quá tội lỗi đến mức không thể cầu nguyện

“Đừng bao giờ để sự yếu đuối, tội lỗi, hay cảm giác bất xứng làm bạn ngừng cầu nguyện. Chính lúc đó bạn cần cầu nguyện nhất.”

— Bài giảng, Nhà nguyện Thánh Marta

Ngài khuyến khích các tín hữu không nên đợi đến khi “xứng đáng” mới cầu nguyện, bởi chính cầu nguyện sẽ thanh luyện, chữa lành và biến đổi chúng ta.

​

3. Cầu nguyện không cần dài dòng – cần chân thành

“Cầu nguyện không phải là nói thật nhiều. Không cần những lời cầu xin dài dòng. Chỉ cần bạn biết mở lòng ra và nói: ‘Lạy Chúa, con đây!’”

— Buổi tiếp kiến, 9/6/2021

Giống như Thánh Phanxicô Assisi mà ngài ngưỡng mộ, Đức Phanxicô đề cao sự đơn sơ và thân tình trong cầu nguyện, không hình thức, không phô trương.

​

4. Người mục tử cần cầu nguyện không ngừng cho đoàn chiên

“Một linh mục hay giám mục mà không cầu nguyện là người đang liều mình đánh mất ơn gọi.”

— Buổi gặp các linh mục, Chile, 2018

Ngài không ngần ngại chia sẻ rằng nếu không cầu nguyện mỗi ngày, bản thân ngài dễ bị cuốn vào công việc và dần xa rời Thánh Ý.

​

5. Cầu nguyện biến đổi thế giới — bắt đầu từ trái tim mỗi người

“Thế giới thay đổi không phải nhờ sức mạnh, mà nhờ những trái tim biết cầu nguyện.”

— Tông huấn Gaudete et Exsultate (Hãy Vui Mừng và Hân Hoan), số 147

Cầu nguyện không chỉ là hành vi cá nhân, mà là hành động mang tính cộng đoàn, thiêng liêng và mang lại hệ quả xã hội sâu xa. Đó là sức mạnh mềm của Giáo hội.

​

6. Hướng dẫn cụ thể của ngài về cầu nguyện hàng ngày. Đức Phanxicô khuyên mỗi Kitô hữu nên:

• Dành ít nhất 5–10 phút yên lặng mỗi ngày với Chúa.

• Cầu nguyện bằng Lời Chúa (Lectio Divina) – để Kinh Thánh nói với tâm hồn.

• Lần chuỗi Mân Côi – để sống mầu nhiệm đời sống của Đức Kitô với Mẹ Maria.

• Cầu nguyện từ những việc đơn giản – như cảm tạ bữa ăn, xin ơn tha thứ, chúc lành cho người khác.
   

TÓM TẮT LOẠT GIÁO LÝ “VỀ CẦU NGUYỆN” CỦA ĐỨC PHANXICÔ

​

1. Bản chất của cầu nguyện

• Cầu nguyện là nhu cầu căn bản của con người – giống như hơi thở cho linh hồn. Từ thời nguyên thủy đến nay, con người luôn hướng về Thiên Chúa trong đau khổ và hy vọng.

• Cầu nguyện là cuộc gặp gỡ cá vị giữa con người và Thiên Chúa, không phải là công thức hay nghi thức khô cứng.

“Lời cầu nguyện giống như một tiếng kêu từ nội tâm. Đó là lời kêu cứu, lời cảm tạ, lời chúc tụng, lời than thở – tất cả đều là hình thức cầu nguyện.”

​

2. Cầu nguyện là mối tương quan tình yêu

• Không ai cầu nguyện một mình, bởi mỗi lời cầu nguyện đều nối kết ta với Thiên Chúa, Hội Thánh, và nhân loại.

• Cầu nguyện phải đi từ tâm hồn thật, không giả tạo. Dù vui hay buồn, giận hay tội lỗi – cứ đem tất cả đến với Chúa.

“Cầu nguyện đòi hỏi sự can đảm để trung thực với chính mình trước mặt Thiên Chúa.”

​

3. Các hình thức cầu nguyện

Đức Thánh Cha dạy về nhiều cách cầu nguyện khác nhau:

a. Cầu nguyện tạ ơn

• Thường bị quên, dù là điều đầu tiên ta phải làm.

• Biết tạ ơn là dấu hiệu của tâm hồn trưởng thành trong đức tin.

b. Cầu nguyện chuyển cầu

• Là hành động yêu thương tha nhân sâu xa.

• Là cách cụ thể để sống bác ái trong cầu nguyện.

c. Chiêm niệm (Contemplation)

• Là ở lại trong sự hiện diện của Chúa, không cần lời.

• Là lắng nghe và để Chúa nói.

d. Cầu nguyện bằng Thánh Kinh (Lectio Divina)

• Đọc – Suy – Cầu – Chiêm niệm Lời Chúa.

• Là cách để Lời Chúa trở nên “sống” trong ta.

4. Những khó khăn trong cầu nguyện

Đức Thánh Cha không né tránh những vấn đề thực tế, như:

• Khô khan, phân tâm, chán nản

• Cảm thấy Chúa im lặng

• Thiếu thời gian, bị cuốn vào công việc

Ngài khuyên:

• Cầu nguyện trung thành, không dựa trên cảm xúc.

• Hãy kiên trì, vì Chúa đang hoạt động trong thinh lặng.

• “Đừng sợ cầu nguyện như một kẻ yếu đuối” – chính sự yếu đuối là nơi Chúa đến gần.
   

5. Thần Khí giúp ta cầu nguyện

• Thánh Thần là “bậc thầy nội tâm” về cầu nguyện.

• Chúng ta không thể cầu nguyện đúng nếu không có Thần Khí hướng dẫn, soi sáng.

“Hãy để Thánh Thần nói thay bạn, nhất là khi bạn không còn lời nào.”

​

6. Chúa Giêsu – Gương mẫu và Đấng dạy ta cầu nguyện

• Cầu nguyện là “nhịp thở của cuộc đời Đức Giêsu”.

• Ngài cầu nguyện mọi nơi: trên núi, trong hoang địa, trong Vườn Cây Dầu…

• Ngài dạy ta cầu nguyện với Chúa Cha như người con, với lòng tin tưởng.
   

7. Tổng kết: Cầu nguyện là ánh sáng cho hành trình

• Cầu nguyện không tách biệt khỏi đời sống: nó dẫn ta đến hành động, tình yêu thương, tha thứ và phục vụ.

• Giáo hoàng kết thúc loạt bài giáo lý bằng một lời mời gọi cá nhân:

“Đừng để ngày nào trôi qua mà không dành thời gian thinh lặng với Chúa.”

​

(FX. Vũ Quốc Tịch, 64)