Tại sai ông bà mình ngày xưa sống khoẻ & thọ?

Chúng ta có đủ thứ tiện nghi – máy lạnh, thang máy, đồ ăn nhanh, app đặt đồ ăn chỉ vài cái bấm… Nhưng ngẫm lại, ông bà mình ngày xưa không có phòng gym, chẳng biết calorie là gì, vậy mà vẫn sống khỏe, sống thọ.

Có lẽ là vì những điều “xưa cũ” mà giờ khoa học mới bắt đầu chứng minh:

​

1/ Không ăn vặt linh tinh:

Ông bà ta ngày xưa ăn đúng bữa, ăn xong là thôi không có chuyện "lót dạ", "ăn nhẹ", "tráng miệng" đặc biệt là đồ ngọt, snack ...) suốt ngày. Nhờ vậy mà hormone insulin không bị kích thích liên tục, cơ thể có thời gian nghỉ ngơi và giúp cân bằng đường huyết và mỡ máu. Bây giờ nhiều người ăn uống liên tục nhưng lúc nào cũng mệt mỏi, dễ tăng cân và gây tiểu đường type 2 ...

2/ Ăn đồ thô, càng ít tinh chế càng tốt:
Gạo, khoai, ngô, rau hái từ vườn… đều là thực phẩm tự nhiên, chứa nhiều chất xơ, vitamin, khoáng chất, giúp giảm cholesterol, hỗ trợ tiêu hoá. Ăn vậy không những đủ chất mà còn ít tăng đường huyết, càng tốt cho cơ thể.

​

3/ Vận động tự nhiên cả ngày là một phần của cuộc sống. 

Không cần phòng tập, chỉ cần đi bộ, đạp xe, chăm sóc cây cối hay đi dạo quanh làng. Nhẹ nhàng nhưng đều đặn, giúp khí huyết lưu thông, cơ thể dẻo dai. Lại được tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, hỗ trợ tổng hợp vitamin D và cải thiện tâm trạng. Còn mình bây giờ ngồi cả ngày, trên máy tính, trong quán cà phê, chiều thì "nhậu", đến tối mới nhớ “chưa đi bộ được bước nào!”

​

4/ Không ăn tối trễ:

Ăn lúc 17h30–18h, sau đó đi bộ, chứ không lăn ra giường hay ngồi ôm điện thoại như bây giờ. Ăn tối sớm & có vận động nhẹ, tiêu hoá tốt, ngủ ngon.

Ngày nay chúng ta có đủ thứ tiện nghi như đồ ăn nhanh, máy lạnh, thang máy, … nhưng đổi lại là tỉ lệ người dư cân, mỡ máu, rối loạn sinh học, giảm chất lượng giấc ngủ, tăng nguy cơ béo bụng, tiểu đường ngày càng nhiều.

Nghiên cứu trên Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism (2020) cho thấy ăn tối sau 21h làm tăng đột biến glucose và insulin – dễ gây tiểu đường.

​

5/ Không ăn uống vì cảm xúc:

Không “buồn là ăn, stress "căng thẳng" là ăn”. 

Việc ăn uống luôn gắn với nuôi dưỡng cơ thể. Bỏ được thói quen ăn theo cảm xúc như ngọt, béo, mặn là một bước cực lớn hỗ trợ kiểm soát cân nặng, không tăng cân.

6: Ăn theo mùa, đúng thời điểm:

Thực phẩm mùa nào thức nấy → bao giờ cũng tươi hơn, nhiều dinh dưỡng hơn, phù hợp thời tiết, dễ tiêu hoá hơn và ít bị can thiệp hoá chất. Đây cũng là cách giúp nội tiết và nhịp sinh học trong cơ thể ổn định hơn.

Ví dụ:

Ăn dưa hấu giữa mùa đông dễ gây lạnh bụng, tiêu hoá kém. Còn ăn khoai lang vào mùa thu – đông sẽ ấm bụng, nhiều chất xơ, tốt cho ruột.

​

7/ Tự nấu ăn là chính:

Cực kỳ đúng trong bối cảnh hiện nay.

Đồ ăn chế biến sẵn, nước ngọt, thức ăn nhanh chứa nhiều muối, đường, dầu chiên đi chiên lại – tăng nguy cơ tim mạch, ung thư, béo phì.

Món ăn tự tay làm, tự chọn nguyên liệu, không phụ gia, không chất bảo quản. Nhờ vậy mà giảm được rất nhiều “đường ẩn", "muối ẩn", dầu chiên đi chiên lại, những thứ đang âm thầm phá sức khỏe từng ngày. "Đường ẩn” là lượng đường (thường là đường tinh luyện) có trong thực phẩm mà bạn không cảm thấy ngọt rõ ràng, nhưng vẫn góp phần tăng đường huyết và năng lượng (calorie), “Muối ẩn”, là lượng natri (sodium) trong thực phẩm không làm bạn cảm thấy quá mặn, nhưng lại góp phần lớn vào lượng muối tiêu thụ mỗi ngày, dễ dẫn đến tăng huyết áp, bệnh tim mạch.

Ví dụ:

Một tô phở nấu ở nhà có thể chỉ 1 thìa dầu ăn, nhưng cùng món đó ngoài tiệm có thể dùng 3–4 thìa dầu đã chiên nhiều lần – kèm theo bột ngọt, đường ẩn, nước hầm không sạch.

​

8. Tâm trí bình an

Ngày xưa, cuộc sống của ông bà ta khá đơn giản, không có nhiều thứ phải lo âu hay áp lực như bây giờ. Đây cũng chính là lý do giúp tâm trí họ luôn bình an, thoải mái. Bên cạnh đó,  họ còn biết cách sinh hoạt đều đặn và ổn định. Các hoạt động hàng ngày như ăn uống, làm việc và nghỉ ngơi đúng cách.

​

Vậy ta nên bắt chước cái hay của người xưa sống theo nhịp sinh học đúng với cơ thể: đi ngủ sớm, thức dậy sớm, tập thể dục ngoài trời, ăn uống thức ăn tự nhiên, ít hóa chất, ít đồ công nghiệp. Ít tiếp xúc với công nghệ, thông tin tiêu cực, áp lực cạnh tranh, nên tâm trí thường ít bị phân tán, ít căng thẳng thần kinh như hiện nay. Điều này rất có lợi cho sức khỏe. Hơn nữa, việc áp dụng lối sống thuận tự nhiên của ông bà ta ngày xưa tưởng là lạc hậu, cũ kỹ, thực ra lại là nền tảng của lối sống lành mạnh mà khoa học bây giờ đang dần chứng minh, thực chất lại rất tân tiến theo góc nhìn của y học hiện đại. Thêm vào đó là những kiến thức bổ sung cho lối sống tự nhiên để phù hợp với hiện đại hơn như là ăn uống có chế độ hơn, nhiều cách vận động hợp lý hơn,... để chất lượng sống ngày càng được nâng cao, công nghệ ngày càng được phát triển, kéo theo đó là những hiểu biết của con người  về việc bảo vệ sức khỏe ngày càng được cải thiện.

Từ đó, giúp cơ thể chúng ta nhanh chóng đạt được trạng thái cân bằng và khỏe mạnh, mà còn góp phần phòng ngừa bệnh tật và kéo dài tuổi thọ.

Tóm lại:

“Sống chậm – Ăn đúng – Ngủ đủ – Vận động đều”

​

=> Nghe đơn giản, nhưng kiên trì thực hiện mỗi ngày mới là “bí quyết sống khỏe thật sự”.

​

(FX. Vũ Quốc Tịch, 64)