TÙY BÚT:
NHỮNG BUỔI CHIỀU TRÊN VIỄN XỨ 

Có những buổi chiều, khi gió từ đâu thổi về mang theo một chút lạnh mơ hồ, tôi lại thấy lòng mình se lại. Cái lạnh ấy không đủ để run, nhưng đủ để đánh thức một nỗi nhớ rất cũ, như một sợi tơ mỏng chạm nhẹ vào trái tim. Tôi thường đứng yên bên cửa sổ, nhìn mây trắng trôi chậm trên bầu trời xứ lạ, và bất giác nghĩ đến quê nhà — nơi tôi đã rời xa từ thuở còn bé.

​

Quê tôi nhỏ lắm. Nhỏ như một dấu lặng trong bản nhạc dài của đời người. Nhưng chính cái nhỏ ấy lại làm người ta nhớ mãi. Tôi nhớ con sông trắng lóng lánh mỗi buổi trưa, khi mặt nước phẳng như tấm gương soi cả bầu trời. Nhớ tiếng sáo ai thổi từ bên kia bờ, mơ màng như một giấc ngủ trưa của đất. Nhớ bóng dừa nghiêng xuống, lả lơi như muốn chạm vào dòng nước đang trôi.

​

Ngày ấy, tôi hay ngồi bên bờ sông, nhìn bèo trôi mà tưởng như thời gian cũng trôi theo. Tôi không biết rằng những buổi trưa ấy sẽ trở thành một phần của đời mình — phần đẹp nhất, nhẹ nhất, và cũng xa nhất.

​

Rồi tôi rời làng. Lúc ấy tôi mới lên mười hai. Người lớn bảo đi học cho nên người, còn tôi chỉ thấy con đường lên Thủ Đô dài và buồn như một buổi chiều không nắng. Tôi không biết rằng từ khoảnh khắc ấy, quê hương đã bắt đầu lùi xa, lùi mãi, cho đến khi chỉ còn lại trong trí nhớ như một mùi hương thoảng qua.

​

Trên xứ người, có những trưa nắng đứng bóng, tôi bỗng thấy lòng mình chùng xuống. Không phải vì điều gì cụ thể. Chỉ là một cơn gió nhẹ thổi qua, hay tiếng chim lạc lõng giữa bầu trời rộng, cũng đủ để gợi lại cả một trời dĩ vãng. Tôi nhớ đồng lúa mượt, nhớ con sông trắng, nhớ tiếng sáo trưa, nhớ những buổi chiều làng tôi êm ả như một giấc mơ hiền.

​

Có những chiều tôi đi lang thang trên con đường thành phố, nhìn mây trắng trôi về cuối trời. Mây trắng ấy không phải mây quê, nhưng sao vẫn mang theo một nỗi buồn rất quen. Một nỗi buồn không rõ hình, không rõ tiếng, chỉ như một lớp sương mỏng phủ lên lòng người. Tôi chợt hiểu rằng có những nỗi nhớ không cần gọi tên, chỉ cần một thoáng gió cũng đủ để làm sống dậy.

​

Và rồi, trong khoảnh khắc ấy, tôi thấy quê hương trở về. Không phải trên bản đồ, không phải trong những chuyến đi, mà trong chính trái tim mình. Quê hương trở về bằng tiếng sáo trưa, bằng bóng dừa lả, bằng con sông trắng lóng lánh, bằng những buổi chiều xưa mà tôi đã đánh rơi đâu đó trên đường đời.

​

Có lẽ, người ta không bao giờ thật sự rời khỏi quê hương. Người ta chỉ mang quê hương theo một cách khác — nhẹ như hơi thở, mỏng như sương, nhưng bền như một mạch nước ngầm chảy suốt đời.

Và mỗi chiều, khi gió thổi qua khung cửa, tôi lại đứng yên một lúc, để nghe lòng mình khẽ rung lên. Như tiếng sáo trưa từ một nơi rất xa. Như một lời gọi dịu dàng của quê cũ. Như một nỗi nhớ không bao giờ tắt.

 

 

Làng Tôi

 

Làng tôi nho nhỏ đơn sơ lắm,

Trăm dặm đường xa cách thị thành.

Chỉ có vườn cây quằn trái ngọt

Và những cánh đồng mượt lúa xanh.

 

Ven làng lóng lánh con sông trắng,

Sóng nước mơ buồn tiếng sáo trưa.

Tôi hay ra ngắm dòng nước cuốn

Bèo dạt mây trôi, lả bóng dừa.

 

Và mênh mông nước cửa sông Tiền,

Buồm trắng thuyền ai lướt sóng nghiêng.

Bên vàm, ông lái đò đợi khách

Một bóng âm thầm với nỗi riêng.

 

Tôi xa làng lúc mới lên mười.

Trọ học trường xa, nhớ khôn nguôi.

Đến dạo quê hương bùng lửa đỏ,

Tôi đành phiêu lãng cả đời tôi.

 

Mỗi lúc trưa về trên xứ xa,

Tìm về dĩ vãng, nhớ quê nhà.

Nhớ đồng lúa mượt, con sông trắng,

Lòng ngẩn ngơ buồn, dạ xót xa!

 

Tôi đi trong những chiều tà,

Ngẩng nhìn mây trắng sầu xa cuối trời.

Chạnh lòng ngày tháng buông trôi,

Tim tôi trĩu nặng một trời quê hương!

 

S58