Lời tác giả: Quyền tư hữu là sự khác biệt căn bản giữ chế độ tư bản và chế độ cộng sản (còn gọi là xã hội chủ nghĩa). Một quốc gia mà trong đó người dân có quyền tư hữu, dù có danh xưng là  “cộng hòa xã hội chủ nghĩa” thì cũng không thể coi là một quốc gia cộng sản thật sự. Tuy nhiên, dù quyền tư hữu được cho phép trong một “nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, sự tăng trưởng và phát triển kinh tế sẽ không được bảo đảm trong nền kinh tế thị trường lai căn nầy vì nó thiếu một nền pháp trị đích thực. Lý do chính là quyền tư hữu thường bị vi phạm trắng trợn bởi một chính phủ độc đảng, độc tài và tham nhũng.

​

Quyền tư hữu, nền pháp trị, chế độ tự do và dân chủ là nền tảng của hệ thống kinh tế thị trường tự do, sự tăng trưởng và phát triển kinh tế.

​

1.     Quyền Tư Hữu Là Gì?

Quyền tư hữu được gọi là quyền sở hữu của tư nhân, có thể được định nghĩa là quyền (1) làm chủ và sử dụng tài sản để tiêu thụ hoặc tạo ra lợi tức, (2) chuyển tài sản cho kẻ khác dưới hình thức quà tặng, cho gia tài hoặc bán, (3) ký hợp đồng với kẻ khác bằng cách cho thuê hoặc thế chấp một tài sản, hoặc cho phép kẻ khác sử dụng tài sản đó, và (4) được luật pháp bảo vệ chống lại kẻ nào tìm cách xâm chiếm, sử dụng, lạm dụng hoặc phá hủy tài sản.

​

2.     Hậu Quả Của Quyền Tư Hữu

Điều quan trọng của quyền tư hữu là nó tạo cho mọi người động lực để làm việc chăm chỉ, canh tân, sáng tạo và đầu tư một cách khôn ngoan. Do đó, quyền tư hữu giúp ta gia tăng hiệu năng và sự tăng trưởng kinh tế. Có một số lý do mạnh mẽ cắt nghĩa tại sao những động lực này dẫn đến tăng trưởng và phát triển kinh tế. Trước tiên, người tư nhân làm chủ có một động lực mạnh mẽ để duy trì và cải thiện các tài sản có lợi cho bản thân và tha nhân trong xã hội. Ví dụ, chủ nhà có khuynh hướng giữ cho sân của họ gọn gàng và đẹp đẽ và ngôi nhà của họ luôn ở trong tình trạng tốt, nâng cao phẩm chất của khu phố của họ. Họ cũng có thể cải thiện tài sản của họ bằng cách tu bổ, chẳng hạn, tân trang nhà bếp hoặc lợp mái nhà mới. Đặc biệt, khi một gia đình muốn bán căn nhà của họ, họ có động lực mạnh mẽ để giữ căn nhà của họ ở trạng thái tốt nhất để họ có thể bán được với số tiền cao nhất cho căn nhà. Ngược lại, người thuê nhà không có nhà riêng của mình để sửa lại nhà bếp hoặc thay thảm mới cho căn mà họ đang ở vì họ không là chủ của ngôi nhà đó. Nếu làm như vậy khi hợp đồng thuê nhà hết hạn, họ không thể đòi lại tiền nếu họ thay thảm hoặc tân trang nhà bếp mà họ đã bỏ tiền ra làm.

Kế đến, quyền tư hữu và các lợi ích liên quan có thể đẩy mạnh mức sáng tạo và đổi mới. Ở Hoa Kỳ và các nước phát triển khác, nhiều người dành rất nhiều thời giờ, tiền bạc, và nỗ lực để tạo ra những thứ có lợi cho xã hội và thế giới. Ví dụ, Bill Gates đã dành nhiều ngày đêm để viết ngôn ngữ điện toán. Đặc biệt là ông đã tạo ra một hệ thống điều hành (operating system) được gọi là "Windows" mà hầu hết các máy điện toán gia đình (home computers) sử dụng. Bill Gate đã trở thành người giàu nhất thế giới vào tuổi 39. Cũng tương tự, Steve Jobs đã tạo ra (hoặc giúp tạo ra) nhiều thứ, gồm máy điện toán Apple, iPhone, iPad, iPod, v.v. Mark Zuckerberg đã tạo ra trang liên mạng xã hội Facebook được hàng tỷ người trên toàn thế giới sử dụng. Những người sáng tạo này đã đóng góp đáng kể cho nền kinh tế Hoa Kỳ bằng cách cung cấp hàng hóa và dịch vụ tuyệt vời, đồng thời tạo ra công ăn việc làm. Chẳng hạn, Apple Inc. đã tạo ra và hỗ trợ hơn một triệu việc làm ở Hoa Kỳ[i]. Tại các quốc gia mà quyền tư hữu của người dân không được bảo đảm, không ai có động lực để sáng tạo hoặc canh tân. Một số trong các quốc gia này đã tạo ra được sự tăng trưởng kinh tế bằng cách cố gắng bắt chước thay vì canh tân. Ví dụ, sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng mà Trung Hoa Lục Địa được hưởng trong nhiều thập niên qua đã được tạo ra bởi việc sản xuất hàng hóa và dịch vụ dựa trên sự bắt chước. Xin lưu ý rằng chiến lược bắt chước này cung cấp lợi ích cho Trung Hoa Lục Địa trong đoản kỳ. Trong trường kỳ, để thâu ngắn khoảng cách kỹ thuật với các nước phát triển, một quốc gia "đang phát triển" (còn gọi là “kém phát triển”) như Trung Hoa Lục Địa nên dành nhiều nỗ lực hơn để trở thành một quốc gia canh tân (innovating country) thay vì một quốc gia bắt chước (imitation country), mặc dù việc thực hiện một chiến lược đổi mới rất khó khăn và tốn kém. Nếu không thực hiện được một chiến lược canh tân hữu hiệu, Trung Hoa Lục Địa khó mà theo kịp Hoa Kỳ.

Cuối cùng, quyền tư hữu tạo nên khích lệ để đầu tư; và đầu tư dẫn đến tăng trưởng và phát triển kinh tế. Có những lý do mạnh mẽ để tin rằng có một mối liên quan trực tiếp giữa quyền sở hữu và đầu tư. Trước hết, các cá nhân sẽ quyết định đầu tư nếu họ chắc chắn sẽ có thể giữ được lợi nhuận do chương trình đầu tư của mình. Tuy nhiên, nếu thành quả đầu tư của họ sẽ bị chính phủ hoặc các cá nhân khác cắt xén hoặc tịch thu, không ai sẽ đầu tư. Kế đến, nếu quyền tư hữu được bảo vệ và thực thi theo quy định của pháp luật, thì cá nhân có thể sử dụng tài sản của họ làm tài sản thế chấp trong thị trường tín dụng. Kết quả là có thêm quỹ để đầu tư thêm. Ngoài ra, khi quyền tư hữu được bảo vệ, các cá nhân có thể tự do trao đổi tài sản của mình. Đặc biệt là khi có quyền chuyển nhượng, họ có thể cho thuê hoặc bán tài sản của mình cho các nhà đầu tư. Điều này chắc chắn sẽ khuyến khích thêm việc đầu tư.

​

3.     Điều Kiện Cần Thiết Cho Quyền Tư Hữu

Quyền tư hữu chỉ có ý nghĩa khi chúng được bảo vệ và thực hành bởi các quy tắc pháp luật, đó là các nguyên tắc pháp lý được viết trong hiến pháp. Những nguyên tắc này được thiết lập để bảo vệ quyền tư hữu, thực thi hợp đồng và hạn chế hành động của chính phủ. Theo các nguyên tắc này, luật pháp là tối cao, và tất cả mọi người đều có quyền bình đẳng trước luật pháp. Điểm quan trọng nhất là luật pháp phải rõ ràng, ổn định, công bằng, được công bố rộng rãi và được áp dụng một cách công bằng và đồng đều. Các quy tắc của pháp luật ngăn chặn chính phủ, các viên chức, các cá nhân và thể nhân khác làm bất cứ điều gì mà họ muốn một cách trái phép.Trong một quốc gia có nền pháp trị (the rule of law), chính phủ và các viên chức không phải là tối cao; họ phải luôn bị hạn chế bằng cách tuân theo các nguyên tắc pháp lý. Một quốc gia nơi mà luật pháp được bảo vệ và thực thi nghiêm nhặt được gọi là quốc gia pháp trị (a rule of law nation). Chỉ trong một quốc gia như vậy, quyền sở hữu của tư nhân mới được bảo đảm. Tưởng cũng nên nhấn mạnh rằng một quốc gia pháp trị khác với một quốc gia dùng luật để trị (a rule by law country) mà trong đó chính phủ và các quan chức của họ nắm địa vị tối cao. Họ được tự do làm bất cứ điều gì mà họ lựa chọn. Khái niệm "cai trị bằng luật pháp" (the rule by law concept) được tiên khởi bởi triều đại nhà Tần, một trong những chế độ đế quốc khắc nghiệt nhất Trung Hoa. Hoàng đế nhà Tần đã sử dụng luật pháp - được định nghĩa do ông lựa chọn - như một công cụ cai trị độc đoán. Truyền thống này được tiếp tục bởi chính phủ Trung Hoa Lục Địa (Trung Cộng) hiện tại: Họ sử dụng luật pháp để kiểm soát người dân của họ. Trong một chế độ độc đảng toàn trị như ở Trung Cộng và Việt Nam, đảng cộng sản kiểm soát các tòa án, bổ nhiệm các thẩm phán và đưa ra các phán quyết của chính họ. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi quyền tư hữu của người dân Trung Cộng và Việt Nam thường bị vi phạm, và do đó nạn tham nhũng và hối lộ rất là phổ biến. Ở Trung Cộng mỗi năm, hàng ngàn vụ bạo loạn ở nông thôn xảy ra vì các quan chức địa phương chiếm giữ đất của nông dân và đem bán lại cho các nhà thầu xây cất nhà cửa. Những tệ nạn tương tự cũng thường xảy ra ở Việt Nam[ii].

​

Để bảo đảm quyền tư hữu, một quốc gia cần có một hiến pháp dân chủ bảo vệ tự do và phân chia quyền lực giữa các ngành chính phủ, do đó rất khó mà một người hoặc một ngành của chính phủ thống trị đất nước. Kết quả là, nếu một người hoặc ngành cố gắng vi phạm hiến pháp, những người hoặc ngành khác sẽ đẩy lui họ. Ví dụ, Hiến pháp Hoa Kỳ thiết lập một hệ thống kiểm soát và cân bằng (check and balance), cho phép mỗi trong ba ngành của chính phủ - ngành hành pháp, ngành lập pháp và ngành tư pháp - có thể hạn chế quyền lực của những ngành (hay nhân vật) khác để bảo đảm quyền lực được cân bằng giữa các ngành. Với hệ thống phân quyền nầy, ngành hành pháp (Tổng thống) không thể sử dụng quyền lực của mình để vi phạm quyền tư hữu, quyền tự do và các quyền khác của dân chúng.

​

Do đó, nền dân chủ rất cần thiết cho sự phát triển kinh tế. Amartya Sen, người đoạt giải Nobel kinh tế năm 1998, nêu lên rằng nạn đói chưa bao giờ xảy ra ở một quốc gia độc lập, dân chủ. Mặc dù nghèo đói, Ấn Độ vẫn chưa có nạn đói kể từ khi giành được độc lập vào năm 1947. Ngược lại, Trung Cộng có nạn đói lớn nhất trong lịch sử: bốn mươi ba triệu người đã chết vì "Đại nạn đói" (the Great Famine), kết quả của sự thất bại của "Bước Nhảy Vọt" (the great leap forward, 1958-1962) của đảng cộng sản Trung Hoa[iii].

​

Mặt khác, Dân chủ (democracy) dẫn đến sự tăng trưởng và phát triển kinh tế. Trong một công trình nghiên cứu của họ có tựa đề là "Dân chủ gây ra sự tăng trưởng", Daron Acemoglu và đồng tác giả sử dụng dữ kiện từ 184 quốc gia trong giai đoạn 1980 - 2010 để ước tính các mô hình kinh lượng học (econometric models) khác nhau liên quan đến dân chủ và GDP. Họ thấy rằng dân chủ hóa làm tăng GDP trung bình theo đầu người khoảng 20% trong trường kỳ. Kết quả thực nghiệm của họ cho thấy "nền dân chủ làm tăng GDP trong tương lai bằng cách khuyến khích đầu tư, tăng cường nền giáo dục, thúc đẩy cải cách kinh tế, cải thiện những phúc lợi cho công chúng và giảm thiểu bất ổn xã hội."[iv]

​

4.     Kết Luận

Để kết luận, quyền tư hữu được bảo vệ bởi một nền pháp trị trong một chế độ dân chủ tự do sẽ đưa đến sự thịnh vượng và phát triển quốc gia, phúc lợi của người dân luôn được cải thiện và những bất ổn xã hội sẽ được giảm thiểu tối đa. Thiếu một nền pháp trị và một chế độ dân chủ, quyền tư hữu sẽ dễ dàng bị xâm phạm do lực lượng cai trị độc tài. Hậu quả là các quốc gia thiếu một nền pháp trị sẽ không bao giờ theo kịp các quốc gia dân chủ, tự do, và pháp trị.

​

Nguyễn V. Sáng, 58

Clifton, Virginia

April 13, 2019