Bàn về câu:“Tiến bộ không thể có nếu không có sự thay đổi, và những ai không thể thay đổi trí óc của mình thì không thể thay đổi bất cứ điều gì.”– George Bernard Shaw

Dịch này hoàn toàn đúng và sát nghĩa với câu gốc tiếng Anh:

“Progress is impossible without change, and those who cannot change their minds cannot change anything.”

1. “Tiến bộ không thể có nếu không có sự thay đổi”

Đây là phần đầu, nói về một nguyên tắc phổ quát: muốn tiến về phía trước (về nhận thức, công nghệ, xã hội, cá nhân…), thì cần thay đổi. Không thay đổi nghĩa là đứng yên, mà đứng yên lâu dài chính là tụt hậu.

2. “Và những ai không thể thay đổi trí óc của mình thì không thể thay đổi bất cứ điều gì”

Phần này đi sâu vào con người: thay đổi bên ngoài (như xã hội, công việc, gia đình…) phải bắt đầu từ thay đổi bên trong — đó là cách suy nghĩ, tư duy, niềm tin.

Ai cố chấp giữ khư khư những quan điểm cũ, không chịu lắng nghe, không dám nghi ngờ cái mình từng tin là đúng, thì không thể tạo ra thay đổi — cả cho bản thân lẫn cho người khác.

Ví dụ trong công nghệ:

• Thomas Edison khi phát minh ra bóng đèn điện đã phải thử hàng ngàn vật liệu để làm dây tóc. Nếu ông cứ khăng khăng rằng một vật liệu đầu tiên là “đúng” mà không chịu thay đổi suy nghĩ, thì chúng ta có thể đã không có bóng đèn như bây giờ.

• Steve Jobs từng nói: “Stay hungry, stay foolish” - Hãy luôn khao khát, luôn tò mò, đừng sợ ngu ngốc.

  Vì chính điều đó giúp bạn không ngừng học hỏi, dám thất bại, và cuối cùng tạo nên những điều phi thường.

  Chính nhờ ông sẵn sàng thay đổi cách nghĩ, từ máy tính cá nhân đến điện thoại thông minh, mà Apple đã tạo ra cách mạng về công nghệ tiêu dùng.

Ví dụ trong đời sống cá nhân:

• Một người từng có định kiến rằng “học ngoại ngữ là không cần thiết”, nhưng sau khi đi du lịch, làm việc với người nước ngoài, họ nhận ra cần thay đổi suy nghĩ. Nhờ đó, họ học tiếng Anh và có thêm cơ hội nghề nghiệp.

• Ai từng nghĩ “tôi không thể tập thể dục vì tôi lười” rồi luôn viện cớ, nhưng mà thay đổi suy nghĩ thành “tôi có thể bắt đầu từ 5 phút mỗi ngày” thì sẽ dần dần thay đổi sức khỏe và cả lối sống.

  Kết luận:

Câu nói của George Bernard Shaw rất đúng và sâu sắc. Nó là lời nhắc rằng mọi sự tiến bộ — dù nhỏ hay lớn — đều bắt đầu từ sự thay đổi trong tư duy. Nếu không dám đặt câu hỏi cho chính những điều mình tin là đúng, thì mãi mãi chúng ta sẽ ở yên một chỗ.

V Q Tịch