CHUYỆN HÒN ĐÁ NÉM ĐI CỦA VĂN HÀO Leon Tonstoï

Có một người hành khất nọ đến trước cửa nhà của một người giàu có để xin bố thí. Một đồng xu nhỏ hay một miếng bánh vụn, đó là tất cả những gì người ăn xin chờ đợi nơi người giàu có. Nhưng, mặc cho người khốn khổ van xin, người giàu có vẫn ngoảnh mặt làm ngơ.

Ðến một lúc không còn chịu nổi những lời van xin của người hành khất, thay vì bố thí, người giàu đã lấy đá ném vào con người khốn khổ.

Người hành khất lặng lẽ nhặt lấy hòn đá cho vào bị rồi thì thầm trong miệng: "Ta sẽ mang hòn đá này cho đến ngày nhà người sa cơ thất thế. Ta sẽ dùng nó để ném trả lại ngươi".

Ði đâu, người hành khất cũng mang theo hòn đá ấy. Tâm hồn ông lúc nào cũng cưu mang sự báo thù.

Năm tháng qua đi. Lời chúc dữ của người hành khất đã thành sự thật. Vì biển lận, người giàu có bị tước đoạt tất cả tài sản và bị tống giam vào ngục.

Ngày hôm đó, người hành khất chứng kiến cảnh người ta áp giải người giàu vào tù ngục. Nỗi căm hờn sôi sục trong lòng ông. Ông đi theo đoàn người áp tải. Tay ông không rời bỏ hòn đá mà người giàu đã ném vào người ông cách đây mười mấy năm. Ông muốn ném hòn đá đó vào người tù để rửa sạch mối nhục hằng đeo đẳng bên ông.

Nhưng cuối cùng, nhìn thấy gương mặt tiều tụy đáng thương của kẻ đang bị cùm tay, người hành khất thả nhẹ hòn đá xuống đất rồi tự nhủ: "Tại sao ta lại phải mang nặng hòn đá này từ bao nhiêu năm qua? Con người này, giờ đây, cũng chỉ là một con người khốn khổ như ta".

Câu chuyện này chạm vào một sự thật rất sâu: oán giận không giam cầm người khác, mà giam cầm chính mình.

Cảm nhận của tôi là:

• Hòn đá không nặng vì nó là đá, mà nặng vì nó được mang theo quá lâu trong lòng.

  Người hành khất không chỉ mang một vật thể, ông mang theo ký ức đau đớn, sự nhục nhã và khát vọng trả thù suốt nhiều năm. Trong khi người giàu có có thể đã quên từ rất lâu, thì người bị tổn thương lại là người sống cùng vết thương đó mỗi ngày.

• Thời gian không chữa lành nếu lòng ta không chịu mở ra và tha thứ.

  Mười mấy năm trôi qua, hoàn cảnh đổi thay, con người đổi thay, nhưng chỉ đến khi ông chủ động buông bỏ thì tâm ông mới thật sự nhẹ. 

• Chuyện giận hờn không làm người khác đau, mà âm thầm bào mòn chính lòng mình. Khi mình cứ ôm chặt sai lầm người khác thì vết thương lại nằm nơi trái tim ta trước tiên. Nếu ta bỏ xuống, không phải vì người khác xứng đáng được tha thứ, mà vì bản thân mình xứng đáng được bình yên. Nói cách khác: “Tức giận kéo dài là lấy sai lầm của người khác để tiếp tục làm khổ chính mình.”

  Khi ta tức giận:

  • Cảm xúc tiêu cực ăn mòn sức khỏe, sự bình an và niềm vui của chính ta, chứ không làm người khác đau thêm, vì người gây ra sai lầm có thể đã quên

  • Ta bị “mắc kẹt” trong quá khứ, trong khi cuộc sống vẫn trôi đi.

  Lúc ấy, sai lầm là của người khác, nhưng nỗi khổ kéo dài lại do ta giữ lấy. Vì vậy, nói tức giận là tự trừng phạt mình là hoàn toàn có cơ sở.

  
  

Còn với bạn, trong câu chuyện này, “hòn đá” ấy gợi cho bạn nhớ đến điều gì trong cuộc sống của chính mình? (FX. Vũ Quốc Tịch, 64)