“Luật số 1: Đừng bao giờ để mất tiền. Luật số 2: Đừng bao giờ quên luật số 1.”+ — Warren Buffett

 “Luật số 1: Đừng bao giờ để mất tiền. Luật số 2: Đừng bao giờ quên luật số 1.”+ — Warren Buffett

("Rule No.1: Never lose money. Rule No.2: Never forget rule No.1." )

⁺Warren Buffett (1930– ) là một nhà đầu tư danh tiếng người Mỹ, Chủ tịch công ty Berkshire Hathaway, được xem là biểu tượng của triết lý đầu tư. Ông viết nhiều lá thư gửi cổ đông có ảnh hưởng sâu rộng, và được xem như “kinh thánh” của  giới đầu tư dài hạn. Buffett là một trong những người giàu nhất thế giới nhưng luôn đề cao tiết kiệm, đạo đức tài chính và sự độc lập suy tư.

Câu nói nổi tiếng của Warren Buffett nghe qua tưởng như một câu hài hước, nhưng thực chất là tinh hoa của triết lý đầu tư giá trị – nơi mà bảo toàn vốn luôn là nền tảng của mọi quyết định. Với Buffett, kiếm tiền đã khó, nhưng giữ được tiền còn khó hơn; và người đầu tư khôn ngoan phải bắt đầu từ việc tránh sai lầm trước khi nghĩ đến tiền lời.

Ý nghĩa sâu xa của “đừng để mất tiền” không phải là tránh mọi rủi ro hay né tránh thị trường biến động. Buffett hiểu rằng rủi ro là một phần tự nhiên của đầu tư. Điều ông muốn nhấn mạnh là: đừng để mất tiền một cách ngu ngốc – nghĩa là đừng bỏ tiền vào những thứ mình không hiểu, đừng chạy theo đám đông, đừng để cảm xúc chi phối, và đừng trả giá quá cao cho một tài sản (cổ phiếu) chỉ vì hy vọng mơ hồ. Mất tiền ở đây không chỉ là mất vốn, mà còn là mất cơ hội, mất thời gian và mất khả năng tăng trưởng dài hạn.

Trong triết lý của Buffett, bảo toàn vốn là điều kiện tiên quyết để lãi kép phát huy sức mạnh. Một khoản lỗ 50% cần tiền lời 100% để quay về điểm ban đầu – điều này cho thấy mất tiền không chỉ là tổn thất hiện tại mà còn là gánh nặng tương lai. Vì vậy, Buffett luôn ưu tiên sự an toàn: mua cổ phần tốt với giá hợp lý, giữ khoảng an toàn rộng, và chỉ đầu tư khi xác suất sai lầm thấp nhất. Ông từng nói: “Rủi ro đến từ việc bạn không biết mình đang làm gì.” Câu nói này bổ sung hoàn hảo cho luật số 1: hiểu biết là hàng rào bảo vệ tốt nhất.

Luật số 2 – “đừng bao giờ quên luật số 1” – nhấn mạnh kỷ luật. Con người dễ bị lôi cuốn vào lòng tham khi thị trường tăng lên và bị nỗi sợ chi phối khi thị trường giảm xuống. Trong những thời điểm như vậy, nhà đầu tư thường quên mất nguyên tắc cốt lõi và đưa ra quyết định hấp tấp. Buffett nhắc rằng kỷ luật không phải là cảm xúc, mà là cấu trúc: phải có nguyên tắc rõ ràng và tuân theo chúng bất kể hoàn cảnh. Chính cái quyết định này giúp ông tránh được những sai lầm lớn mà nhiều nhà đầu tư khác mắc phải.

Câu nói của Buffett cũng phản ảnh một triết lý sống: đừng để mất những giá trị quan trọng – thời gian, uy tín, sự bình an, và tự do lựa chọn. Trong kinh doanh, mất uy tín còn tệ hơn mất tiền. Trong cuộc sống, mất kỷ luật là mất nền tảng của thành công. Vì vậy, “đừng để mất tiền” cũng là lời nhắc về sự tỉnh táo và trách nhiệm trong mọi quyết định.

Cuối cùng, câu nói này không phải là lời khuyên tránh rủi ro, mà là lời khuyên tránh rủi ro không cần thiết. Khi bảo toàn vốn là ưu tiên hàng đầu, nhà đầu tư sẽ hành động thận trọng, hiểu rõ mình đang làm gì, và để lãi kép làm phần còn lại. Đây chính là tinh thần của Buffett: chậm rãi, chắc chắn, và bền vững.

S58