Tôi sẽ nói cho bạn bí quyết làm giàu ở Wall Street: hãy tham lam khi người khác sợ hãi, và hãy sợ hãi khi người khác tham lam.” — Warren Buffett+

“Tôi sẽ nói cho bạn bí quyết làm giàu ở Wall Street: hãy tham lam khi người khác sợ hãi, và hãy sợ hãi khi người khác tham lam.” — Warren Buffett⁺

      (“I will tell you the secret to getting rich on Wall Street. You try to be greedy when others are fearful. And you try to be fearful when others are greedy.”)

            ⁺Warren Buffett (1930– ) là một nhà đầu tư danh tiếng người Mỹ, Chủ tịch công ty Berkshire Hathaway, được xem là biểu tượng của triết lý đầu tư. Ông viết nhiều lá thư gửi cổ đông có ảnh hưởng sâu rộng, và được xem như “kinh thánh” của  giới đầu tư dài hạn. Buffett là một trong những người giàu nhất thế giới nhưng luôn đề cao tiết kiệm, đạo đức tài chính và sự độc lập suy tư.

Câu nói của Warren Buffett là một trong những nguyên tắc nổi tiếng nhất của ông, đồng thời là tinh hoa của triết lý đầu tư dựa trên tâm lý học thị trường. Muốn thành công, nhà đầu tư phải hành động ngược lại với bản năng tự nhiên và ngược lại với đám đông.Trên thị trường tài chính, cảm xúc là sức chi phối mạnh mẽ nhất. Khi thị trường xuống dốc, giá cổ phiếu giảm mạnh, đa số sợ hãi và bán tháo cổ phiếu. Ngược lại, khi thị trường tăng nhanh, họ trở nên tham lam, tin rằng giá sẽ tiếp tục tăng mãi, và sẵn sàng trả giá cao cho những cổ phiếu mà họ chưa hiểu rõ. Buffett hiểu rằng chính khi cảm xúc lên cao là lúc lý trí vắng mặt, và đó là cơ hội cho những người bình tĩnh.

“Hãy tham lam khi người khác sợ hãi” không có nghĩa là lao vào mua một cách mù quáng mỗi khi thị trường giảm. Điều Buffett muốn nhấn mạnh là: khi nỗi sợ khiến giá cổ phiếu xuống thấp dưới giá trị thực, cơ hội xuất hiện. Những doanh nghiệp tốt, có nền tảng vững chắc, có thể bị bán tháo chỉ vì tâm lý chung. Nhà đầu tư hiểu biết nhận ra đây là thời điểm mua vào với mức an toàn lớn. Buffett từng nói: “Cơ hội đến không thường xuyên. Khi trời mưa vàng, hãy lấy thùng mà hứng, đừng lấy cái ly nhỏ.” Nỗi sợ của đám đông chính là cơn mưa vàng ấy.

Ngược lại, “hãy sợ hãi khi người khác tham lam” là lời cảnh cáo khi thị trường tăng quá mức. Khi mọi người đều tin rằng giá sẽ tăng mãi đó là lúc rủi ro lớn nhất. Lòng tham khiến người ta trả giá quá cao cho cổ phiếu. Buffett nhắc rằng chính lúc thị trường tràn ngập tin tưởng là lúc ta cần thận trọng nhất, bởi giá đã vượt xa giá trị. Câu nói này không chỉ là chiến lược đầu tư mà còn là triết lý sống. Trong cuộc đời, nhiều cơ hội xuất hiện khi người khác do dự, sợ hãi hoặc bỏ cuộc. Người bình tĩnh nhìn thấy điều mà đám đông không thấy: giá trị thật và lúc thật sự phù hợp để hành động.

Cuối cùng, Buffett nhắc ta rằng thành công không đến khi ta chạy theo đám đông, mà từ khả năng suy nghĩ độc lập. Người khôn ngoan không để cảm xúc dẫn dắt. Họ biết sợ đúng lúc, và biết tham lam đúng chỗ. Đó chính là bí quyết làm giàu bền vững mà Buffett muốn truyền lại.

S58